Trudno wybrać właściwą odsłonę Assassin’s Creed, gdy seria obejmuje już kilkanaście dużych produkcji, różne epoki i zupełnie odmienne style rozgrywki. Zestawiam najważniejsze gry, porządkuję je według premiery, wyjaśniam różnice między klasycznym skradaniem a formułą RPG i podpowiadam, od których części najlepiej zacząć w 2026 roku.
Najważniejsze informacje o serii w jednym miejscu
- Najlepszy początek: Assassin’s Creed Origins dla nowych graczy, a Mirage dla osób oczekujących klasycznego skradania.
- Najnowsze duże odsłony: Assassin’s Creed Shadows oraz wydane w 2026 roku Black Flag Resynced.
- Główne epoki: renesansowe Włochy, rewolucja amerykańska, pirackie Karaiby, starożytny Egipt, Grecja, Anglia wikingów, Bagdad i feudalna Japonia.
- Dwa style zabawy: starsze części stawiają na skrytobójstwa i parkour, nowsze rozwijają otwarty świat oraz system RPG.
- Największa różnica: kolejność premier nie pokrywa się z chronologią wydarzeń fabularnych.
Na czym polega fenomen Assassin’s Creed
Seria Ubisoftu łączy historyczne scenerie z fikcyjnym konfliktem asasynów i templariuszy. Gracz odwiedza między innymi Jerozolimę, Florencję, Konstantynopol, Karaiby, Egipt, Grecję, średniowieczną Anglię i Japonię, a wydarzenia poznaje przez wspomnienia odtwarzane w urządzeniu zwanym Animusem.
Najmocniejszym punktem pozostaje dla mnie sposób, w jaki gry budują atmosferę miejsca. Nie chodzi wyłącznie o efektowne widoki, lecz także o stroje, architekturę, język, obyczaje i codzienne życie mieszkańców. Właśnie dlatego Assassin’s Creed często działa jak interaktywna podróż przez historię, choć nie należy traktować fabuły jako podręcznika.
Wspólnym motywem jest walka o wolną wolę. Asasyni wierzą, że ludzie powinni sami decydować o swoim losie, natomiast templariusze chcą zaprowadzić porządek poprzez kontrolę. Ten konflikt bywa podany bardzo serio, ale najlepsze części potrafią też opowiedzieć osobistą historię bohatera, zamiast ograniczać się do wielkich haseł.
Gry z serii w kolejności premier
Najłatwiej zacząć od chronologii wydań, ponieważ właśnie tak rozwijała się mechanika. Ubisoft opisuje serię jako podróż przez różne epoki, a każda kolejna generacja sprzętu przynosiła nowe pomysły na poruszanie się, walkę i eksplorację.
| Gra | Rok premiery | Najważniejsze wyróżniki |
|---|---|---|
| Assassin’s Creed | 2007 | Bliski Wschód, pierwsza wersja parkouru i skrytobójstw |
| Assassin’s Creed II | 2009 | Renesansowe Włochy i historia Ezio Auditore |
| Brotherhood | 2010 | Rzym, rekrutowanie asasynów i zarządzanie bractwem |
| Revelations | 2011 | Konstantynopol i zakończenie historii Ezio oraz Altaira |
| Assassin’s Creed III | 2012 | rewolucja amerykańska, dzika przyroda i bitwy morskie |
| Black Flag | 2013 | pirackie Karaiby, statki i otwarta żegluga |
| Rogue | 2014 | historia templariusza polującego na dawnych towarzyszy |
| Unity | 2014 | rewolucja francuska i rozgrywka kooperacyjna |
| Syndicate | 2015 | wiktoriański Londyn, rodzeństwo Frye i walka gangów |
| Origins | 2017 | starożytny Egipt i początek bractwa asasynów |
| Odyssey | 2018 | starożytna Grecja, wybory dialogowe i rozbudowany RPG |
| Valhalla | 2020 | Anglia wikingów, najazdy i rozwój osady |
| Mirage | 2023 | Bagdad, krótsza kampania i powrót do skradania |
| Shadows | 2025 | feudalna Japonia, dwójka grywalnych bohaterów i zmienne pory roku |
| Black Flag Resynced | 2026 | gruntownie odświeżona piracka przygoda Edwarda Kenwaya |
Nie każda część jest bezpośrednią kontynuacją poprzedniej. Najbardziej spójny ciąg tworzą trylogia Ezio, później luźno powiązane Origins, Odyssey i Valhalla oraz Mirage, który rozwija historię Basima znanego z Valhalli.
Od klasycznego skrytobójcy do bohatera RPG
Starsze części dla fanów parkouru
Pierwsze gry koncentrowały się na obserwacji celu, zdobywaniu informacji, wspinaczce i zaplanowanym zabójstwie. Najlepiej widać to w Assassin’s Creed II, Brotherhood i Revelations. Gracz nie był wojownikiem pokonującym dziesiątki przeciwników, lecz kimś, kto powinien wykorzystać tłum, dachy i odpowiedni moment.
Ta formuła ma dziś pewne ograniczenia. Animacje potrafią być mniej płynne, a zadania czasem wymagają konkretnego sposobu działania. Mimo to trylogia Ezio nadal broni się charakterem bohatera i zwartą fabułą. Osobiście poleciłbym ją osobom, które chcą poznać tożsamość serii, nawet jeśli trzeba zaakceptować nieco starszą oprawę.
Przeczytaj również: Hogwarts Legacy - Platformy do lądowania - Nie utknij!
Nowsze odsłony dla miłośników dużych światów
Origins zmieniło kierunek cyklu. Pojawiły się poziomy doświadczenia, wyposażenie z różnymi statystykami, rozbudowane drzewko umiejętności i większy nacisk na walkę. Odyssey oraz Valhalla poszły jeszcze dalej, oferując dziesiątki godzin eksploracji, zadania poboczne i elementy typowe dla gier RPG.To rozwiązanie daje większą swobodę, ale nie każdemu przypadnie do gustu. Jeżeli oczekuję zwartej historii i szybkiego tempa, ogromna mapa z licznymi aktywnościami może mnie zmęczyć. Z kolei gracz, który lubi rozwijać postać, zbierać wyposażenie i zaglądać w każdy zakątek świata, najwięcej otrzyma właśnie w Origins, Odyssey albo Valhalli.
Od której części najlepiej zacząć
Nie ma jednej idealnej odpowiedzi, bo dobry wybór zależy od tego, czego oczekujesz od gry. Poniższy podział ułatwia decyzję bez przechodzenia całej serii od początku.
- Najbardziej uniwersalny wybór: Assassin’s Creed Origins. Łączy skradanie, walkę, historię i otwarty świat bez tak dużego rozrostu jak Odyssey czy Valhalla.
- Najlepsza klasyczna odsłona: Assassin’s Creed II. To mocny punkt wejścia w historię Ezio i renesansowych Włoch.
- Dla fanów piratów: Black Flag albo Black Flag Resynced. Żegluga, abordaż i eksploracja Karaibów są tu ważniejsze niż typowe misje asasyna.
- Dla osób ceniących skradanie: Mirage. Kampania jest krótsza, a eliminowanie celów wymaga większej ostrożności.
- Dla wielbicieli Japonii: Shadows. Naoe korzysta z ciszy i narzędzi asasyna, natomiast Yasuke oferuje cięższy, bardziej bezpośredni styl walki.
- Dla graczy lubiących ogromną przygodę: Odyssey. To najbardziej rozbudowana i najbardziej RPG-owa propozycja, ale również jedna z najmniej podobnych do początków serii.
Moja praktyczna rada jest prosta. Nie zaczynaj od najstarszej części tylko dlatego, że tak nakazuje chronologia. Jeżeli zależy Ci na współczesnej oprawie i wygodnym sterowaniu, zacznij od Origins lub Mirage, a dopiero później wróć do klasyków.
Chronologia fabularna nie jest tym samym co kolejność premier
Wydarzenia historyczne można ułożyć inaczej niż daty publikacji gier. Najwcześniej rozgrywa się Odyssey, potem Origins, Mirage, Valhalla i dopiero dalsze części osadzone w średniowieczu, renesansie oraz czasach nowożytnych. Taki sposób grania pokazuje rozwój świata przedstawionego, ale nie zawsze najlepiej prowadzi narrację.
W przypadku nowych graczy polecam kolejność premier głównych odsłon, ewentualnie z pominięciem mniej istotnych spin-offów. Chronologia ma większy sens przy drugim przejściu, gdy znasz już najważniejsze postacie, pojęcia i powiązania między epokami.
Trzeba też pamiętać, że część współczesna fabuły jest nierówna. W jednych grach stanowi ważny komentarz do wydarzeń historycznych, w innych schodzi na dalszy plan. Nie traktowałbym jej jako jedynego powodu do grania, ponieważ siła serii najczęściej tkwi w bohaterach, miejscach i atmosferze danej epoki.
Co wybrać w 2026 roku i czego oczekiwać
Assassin’s Creed Shadows jest obecnie dostępne na PlayStation 5, Xbox Series X|S, PC oraz Nintendo Switch 2. Gra wykorzystuje dwójkę bohaterów o odmiennych możliwościach, a światło, cień i zmienne pory roku wpływają na sposób przemieszczania się oraz planowania ataków.Black Flag Resynced to z kolei gruntownie odświeżona wersja pirackiej przygody Edwarda Kenwaya. Nie jest to dobry wybór dla osoby, która chce poznać początki asasynów, ale świetnie sprawdzi się u graczy zainteresowanych żeglugą, abordażem i jedną z najbardziej lubianych historii pobocznych w serii.
Przy zakupie starszych części zwróciłbym uwagę na wydania kompletne z dodatkami. W przypadku Origins, Odyssey i Valhalli rozszerzenia potrafią znacząco wydłużyć zabawę, ale też zwiększają liczbę godzin potrzebnych na ukończenie całości. Dlatego przed zakupem najlepiej określić, czy szukasz krótkiej kampanii na kilkanaście godzin, czy świata, który może zająć ponad 50 godzin.
Najlepsza ścieżka przez serię bez tracenia czasu
Jeżeli chcesz poznać najważniejsze oblicza cyklu, wybrałbym cztery gry. Zacząłbym od Assassin’s Creed II, potem sięgnąłbym po Black Flag, następnie po Origins, a na końcu po Mirage lub Shadows. Taki zestaw pokazuje klasyczny parkour, piracką eksplorację, formułę RPG i współczesny powrót do skradania.
Nie musisz kończyć każdej aktywności na mapie. W tych grach łatwo pomylić kompletność z dobrą zabawą, a zadania poboczne nie zawsze mają taką samą jakość jak główna historia. Najwięcej satysfakcji daje zwykle wybór jednej epoki i stylu, który naprawdę Ci odpowiada, zamiast mechanicznego zaliczania całej kolekcji.
